شناخت استان کرمان

کرمان دارای شگفت انگیز ترین و متنوع ترین بیابانهای ایران است. قسمتی از کویر لوت به نام گندم بریان (ریگ سوخته) در حوالی شهداد گرمترین نقطه جهان است و دمای آن تا 70 درجه سانتیگراد ثبت گردیده . این استان کویری محسوب می شود .
 

این استان از شمال به استان های خراسان جنوبی و یزد، از شرق به استان سیستان و بلوچستان، از غرب به استان فارس و از جنوب به استان هرمزگان محدود می شود. مساحت استان در سال ۱۳۸۸ معادل ۱۸۳۱۹۳ کیلومتر مربع بوده و از لحاظ وسعت از بزرگ ترین استان های کشور به حساب می آید. این استان درتقسیمات کشوری سابق ایران استان شماره ۸ کشور بود و هرمزگان و بخش هایی از یزد را نیز شامل می شد.

براساس آخرین تقسمات کشوری، استان کرمان دارای ۲۰ شهرستان، ۶۳ شهر، ۵۱ بخش و ۱۴۶ دهستان است. شهرستان های آن عبارت اند از: انار، بافت، بردسیر، بم، جیرفت، رابر، راور، رفسنجان، رودبارجنوب، ریگان، زرند، سیرجان، شهربابک، عنبرآباد، فهرج، قلعه گنج، کرمان، کوهبنان، کهنوج، منوجان.

استان کرمان یکی از مرتفع‌ترین استانهای کشور و شهرستان بافت آن با 2250 متر ارتفاع از سطح دریا مرتفع ترین شهرستان استان می‌باشد.

این منطقه یکی از قدیمی ترین نواحی ایران به شمار می‌رود و در گذر زمان، گنجینه‌های فرهنگی تاریخی گرانبهایی در آن پدید آمده که نمایانگر روند تاریخی و حیات اقتصادی، اجتماعی آن است.

صنایع دستی استان :

مسگری : مسگری که یکی از شعبات فلزکاری است بنابرحدس باستان شناسان در حدود سه تا پنج هزار سال سابقه دارد . در واقع می توان گفت که اولین اشیای فلزی ساخته شده به دست بشر مصنوعات مسی چکش کاری شده و کوچکی بوده که به نیمه اول هزاره چهارم پیش از تاریخ تعلق دارد . در آخرین قرون دوران نوسنگی ، انسانی که موفق به تهیه ابزار مورد نیاز خود از سنگ شده بود ، حسب اتفاق به عنصری برخورد که نه تنها هنگام ضربه خوردن نمی شکست بلکه قابلیت ذوب ، چکش خواری و تغییر فرم را نیز داشت .

قالیبافی : کرمان از مراکز مهم قالیبافی ایران به شمار می آید . این شهر در آغاز قرن بیستم میلادی یکی از معروفترین مراکز قالیبافی جهان به شمار می آمده است ، چنان که در آستانه جنگ جهانی اول تعداد دارهای قالی در این استان به بیش از پنج هزار می رسید . طرح و رنگ در قالی کرمان اهمیت بسیار دارد ، طرحهای معروف قالی کرمان عبارت است از : شاه عباسی ، افشان ، ترنجی ، خوشه ، برگ فرنگی ، درختی ، شکارگاه و قاب قرآنی .

شال بافی : شال بافی یکی از رشته های قدیمی و اصیل صنایع دستی در “هوتک” کرمان است . معمولاً خانگی است و کارگاه در خانه قرار دارد .

عریض دوزی : عریض پارچه دستباف پشمی و نسبتاً ضخیم است که برروی آن زنان پته دوز ، پته دوزی انجام می دهند . در گذشته از عریض استفاده های دیگری نظیر کت و پالتو می شد ولی امروزه مصرف عریض بسیار کم شده و حتی در پته دوزی نیز محدود شده است .

حصیر بافی : روش کار بدین ترتیب است که پس از جدا کردن شاخه های درخت مورد نظر و خشک کردن آنها به وسیله اصل اولیه بافت یعنی درگیر شدن تار و پود.

گلیم بافی : تولید گلیم در جوامع عشایری و روستایی تقریباً حالت حرفه ای غیر دایم و فصلی دارد و بافندگان آنکه اکثر زنان و دختران خانه دار هستند . تولید گلیم لااقل ۷۰۰۰ سال قدمت دارد .

ترمه بافی : از دیگر صنایع دستی رایج در استان کرمان ، باید از ترمه بافی ذکر نام کرد که البته تولید آن حد ناچیزی بوده و تنها به چند صنعتگر هنرمند محدود می شود .

قلم‌زنی : قلم‌زنی نیز هنری است که در آن توسط نوک ظریف قلم فولاد و ضربات ماهرانه چکش‌های سبک بر روی سطح فلز نقش‌آفرینی می‌شود . به گفته اساتید این رشته هنر قلم‌زنی در ابتدا مخصوص کرمان بود و به صورت خطوط ساده و یا خطوط موج دار دور ظرف گرد مانند بشقاب و کاسه به کار می‌رفت اما این هنر بعد از وارد شدن به اصفهان که طرحهای متنوع را رونق بخشیدند ، به اوج خود رسید.

معرق چوب : “معرق چوب”: معرق در لغت به هر چیز رگه‌دار گفته می‌شود . این هنر ابتدا برای تزیین سطح میز ، بوفه ، درها و تکیه‌گاه صندلی به کار می‌رفت اما امروزه در تابلوها و موارد بسیار دیگری کاربرد زینتی دارد .

 چاقوسازی : “چاقوسازی” هنر چاقوسازی به طریقه نسل به نسل از پدران به فرزندان به میراث مانده و همچنان در این شهر و با همان کیفیت گذشته رونق دارد . چاقو انواع مختلفی دارد از جمله شکاری ، قلمه‌زنی ، تزیینی و دسته شاخی که نامگذاری این چاقوها بر اساس تیغه و نوع استفاده آنها می‌باشد .

جاذبه های گردشگری و تاریخی :

کرمان : کاروانسرای شاه عباسی - بازار کرمان - باغ موزه هرندی - تخت درگاه قلی بیک - تکیه مدیر الملک - حمام گنجعلی خان - حمام وکیل - کوه شیوشگان - پارک جنگلی پردیسان قائم - قلعه اردشیر - آتشکده آناهیتا(قلعه دختر) - گنبد جبلیه - مجموعه های ابراهیم خان ، گنجعلی خان و وکیل - مسجد جامع مظفری - مسجد جامع ملک - مقبره خواجه اتابک - مسجد چهل ستون - مقبره مشتاقیه - مقبره شاه نعمت الله ولی - موزه ساعت - موزه سکه - یخدان ها ی مویدی ، زریسف و ملک - ارگ راین - دهانه آتشفشانی راین - باغ شاهزاده ماهان - باغ فتح آباد - موزه هنر های معاصر صنعتی - کتابخانه ملی - دره شنگستان - آبشار سیمک - آبشار سه کنج - آبشار راین - آبشار گیشیگان - آبشار کشیت گلبافت - پیست اسکی سیرچ - کویر گندم بریان(ریگ سوخته) - کلوتها - جنگل نبک ها - آبگرم سیرچ - اقامتگاه کاشکیلو شهداد - امام زاده زید (ع) شهداد - رود کال شور شهداد - چشمه معدنی غرغره - چشمه اختیارآباد - امام زاده حسین جوپار - رود فصلی چترود - امام زاده بی بی حیات - حمام قدیمی چترود - عمارت شتر گلو - دره باب زنگی - موزه زرتشتیان - آب انبار علیمراد خان - قلعه کشیت گلبافت

رفسنجان : منطقه توریستی راویز - مجموعه کبوترخان - کاروانسرای تیمچه - خانه خشتی حاج آقا علی (بزرگترین خانه خشتی جهان) - حصار قدیم - دره راگه - مجموعه بازار- کاروانسرای شاه عباسی - آب گرم ده ظهیر - مجموعه شهری مس سرچشمه - مجموعه شهری صفائیه - برج اودرج - درخت پسته کهنسال اودرج - برج خلیل آباد - یخدان عباس آباد حاجی - بادگیر معین - حمام آقا سید مهدی - ارگ انار - یخدان تاریخی انار - امام زاده محمد صالح انار

زرند : منطقه گزوئیه - منطقه حفاظت شده چاه کومه - ردپای دایناسورها - مقبره عبد السلام زرندی - بازار سهرابی - بازار وکیل - مسجد حسینیه قلعه - روستای جرجافک - روستای سرتخت - قلعه و چهار برج شاهرخ خان - دشت خاک - برج زرندوئیه - روستای گیسک

بردسیر : منطقه حفاظت شده بیدوییه - آبشار هجین - رودانه چاری - دریاچه سد ترشاب - ارگ بردسیر - خانه بهادر الملک

راور : آبشار مکی - آبشار فیض آباد - برج امیر نخعی - برج فیض آباد - منطقه حفتظت شده دربند - رودخانه های راور و قدرونی

کوهبنان : برج بابعبدان - تخت امیر - آکواریوم طبیعی روستای درگزک - خانقاه شیخ ابو سعید - آسیاب های هشت گانه - منطقه حفاظت شده کوه آسیاب - قلعه ها و برج های قدیمی

شهربابک : روستای مسینان - برکه گود غلامعلی - کویر نمک استبرق - چاه گز - عمارت موسی خانی - روستای سنگی میمند

سیرجان : دریاچه نمک - یخدان دوقولو - قلعه سنگ - امامزاده گان احمد ، علی و حسنین - بازار سیرجان - خانه حاج رشید - منطقه ویژه اقتصادی - باغ سنگی - منطقه شکار ممنوع پاریز - مسجد جامع عضدی - باغ های بهلگرد و بمید - آرامگاه میر زبیر - آرامگاه شاه فیروز - کاروانسرای پاریز

بافت : دریاچه سد بافت - غار شب پره - غار جفریز - غار طرنگ - آبشار سه کاسه - آبشار بنگان - آبشار خوشکار - بازار کل حاجی - تیمچه کوزه گرها - پارک ملی خبر - غار جواران - آبشار عشق آباد - منطقه حفاظت شده بحر آسمان -روخانه چشمه عروس - آبشار کوه شاه - روستا های کلدان ، پدم آباد ، زمین انجیر ، سیه بنوئیه ، گنجان ، ننیز علیا و گلوچار- قلعه رابر - کاروانسرای شیرزاد - زیارتگاه های سید مرتضی ، شاهزاده ابوالقاسم لنگر، شصت سر و میرمحمد ابوطالب - رودخانه هنزا - عمارت رستم خان اسفندیاری - منطقه باستانی قره قطوئیه - منطقه زیبای عشق آباد عسکر - منطقه زیبای تخت سرطشتک - درختان گردوی کهنسال ده دیوان - آبشار چهرن - آبشارآبسر - دره گلی هوک - امامزاده پیر غیب ارزویه - مقبره شیخ محمد پرنده - خانه ایرانمنشها

جیرفت : چشمه های آبگرم دیمن وگویکان ، قلعه میجان ، مغو - چشمه ، انجیر سیاه ، محمد آباد مسکون - چشمه آب معدنی چاله گان - آبشار دره گلم دخترکش - دریاچه سد جیرفت - مسجد شهر قدیم جیرفت (دقیانوس) - کاروانسرای گنجعلیخان - ییلاقات دربهشت - آرامگاه امیر حیدر - آرامگاه سالار رضا - قلعه سموران - غار شعیب - آبشار سرنکوه - آبشار دلفارد - آبشار ده والی ساردوییه - قلعه سلیمان - کوه های ساردوییه - نخلستان های جیرفت - روستای دره ای دلفارد - تپه باستانی کنار صندل - موزه باستان شناسی جیرفت - بادگیر های اسفندقه

بم : ارگ بم - روستای گردشگری دهبکری - ییلاق مرغک - بازار سنتی بم - منطقه حفاظت شده کوه شیر - منطقه حفاظت شده سنگ مس - مسجد وکیل بم - مسجد اسد الدوله بم - مسجد سید بم - مسجد کوچه ارگ بم - مسجد حضرت رسول - آبشار باغ چمک - آبشار تنگ تاهران -امامزاده خواجه حسن عسکری - پناهگاه حیات وحش زریاب - آبشار دهبکری - تل آتشین دارستان بم - میل نادری فهرج - ریگ های علی آباد ریگان

عنبرآباد : آبشار وروار - بقعه سید عبد اله نورک - باغات قدیمی دوساری - نخلستان های بزرگ حاجی آباد گرم - آسیاب علیخان دسک

کهنوج : قلعه میش پدام - آبشار زرچین - مجتمع نازدشت - چشمه آب گرم چالگان - زیارتگاه بی بی طیبه - منطقه حفاظت شده مهروئیه - تنگ زرچین - قلعه گلاشکرد - تنگ آبشوئیه - جنگل کنار عشقی - نخلستان های بارگاه - منطقه آب باریک - روستای دهکهان - چشمه آبگرم مرتفع علی - منطقه حفاظت شده مارز -هتل کپری قلعه گنج - آبشار سونته

منوجان : قلعه منوجان - طبیعت منطقه کندر - کوه سرمشک - روستای خسرو آباد